ادبيات ايران بعد از اسلام زادگاه ادب فارسى طاهريان ( 873 - 821 م ) و صفاريان ( 903 - 873 م ) و سامانيان ( 875 - 999 م ) در سرزمين‌هاى خراسان و سيستان و ماوراء النهر يعنى مناطقى كه اكثريت قاطع مردم آن در آن دوران به زبان فارسى سخن مىگفتند ، پديد آمدند . به حكايت تاريخ سيستان ، يكى از زمامداران آن دوران ، يعقوب ليث كه از بين مردم برخاسته بود ، چون شعرى عربى در مدحش گفتند ، زبان به اعتراض گشود و گفت : چيزى كه من اندر نيابم ، چرا بايد گفت ، محمد وصيف ، دبير رسائل او از اين پس شعر فارسى گفت ، چنان كه پس از پيروزى يعقوب بر دشمنان و فتح هرات و سيستان و كرمان و فارس ، و صيف در مدح اواين شعر را سرود : اى اميرى كه اميران جهان خاص و عام * بنده و چاكر و مولاى و سگ‌بند و غلام ازلى خطّى در لوح كه مُلكى بدهيد * بىابى يوسف يعقوب بن اللّيث همام بلتام « 1 » آمد « زنبيل » ولتى « 2 » خورد بلنگ * لتره « 3 » لشكر زنبيل و هبا « 4 » گشت گُنام « 5 » « اگر قول صاحب تاريخ سيستان را باور كنيم ، نخستين شعر پارسى » درى كه به تقليد از قصايد و اشعار عربى ساخته شده ، منسوب به نيمهء قرن سوم هجرى است ، از

--> ( 1 ) . نام محلى است ( 2 ) . لت يعنى ضربت ( 3 ) . از هم گسيخته ( 4 ) . از بين رفتن ( 5 ) . آشيانه انسان و جانوران